Bezpieczeństwo w medycynie estetycznej

lek. dent. Katarzyna Wawro-Frączek

Dobry efekt zabiegu jest ważny.
Ale nigdy nie powinien być ważniejszy niż bezpieczeństwo pacjenta.

Medycyna estetyczna obejmuje procedury wykonywane z użyciem igieł, kaniul, preparatów iniekcyjnych, energii laserowej i innych technologii medycznych. Nawet pozornie niewielki zabieg może wiązać się z działaniami niepożądanymi, a w rzadkich przypadkach także z poważnymi powikłaniami.

Dlatego dla mnie bezpieczeństwo nie zaczyna się w momencie wkłucia igły.

Zaczyna się od prawidłowej kwalifikacji pacjenta, znajomości anatomii, właściwego doboru procedury i umiejętności powiedzenia: „tego zabiegu dziś nie wykonamy”.

Zabieg zaczyna się od kwalifikacji

Nie każdy pacjent może mieć wykonany każdy zabieg.

Przed procedurą biorę pod uwagę między innymi:

aktualny stan zdrowia,
choroby przewlekłe,
przyjmowane leki,
infekcje i aktywne stany zapalne,
wcześniejsze zabiegi medycyny estetycznej,
obecność wcześniejszych wypełniaczy lub implantów,
skłonność do określonych działań niepożądanych,
stan skóry w miejscu planowanego zabiegu,
aktualne przeciwwskazania do konkretnej procedury.

Czasem oznacza to konieczność przełożenia zabiegu.

Czasem zmianę planu.

A czasem rezygnację z danej metody.

Odmowa zabiegu nie jest porażką. Czasem jest najlepszą decyzją medyczną.

Nie każdy problem wymaga zabiegu

Pacjentki coraz częściej przychodzą do gabinetu z konkretną nazwą preparatu lub zabiegu, który zobaczyły w mediach społecznościowych.

To zrozumiałe, ale nie zawsze ten zabieg będzie najlepszym rozwiązaniem.

Podczas konsultacji staram się najpierw ustalić:

jaki jest rzeczywisty problem,

a dopiero później:

jaka metoda może być najbardziej odpowiednia.

Nie dobieram problemu do preparatu, który mam w gabinecie.

Dobieram terapię do pacjenta.

Anatomia ma znaczenie

Każda twarz jest inna.

Różnimy się przebiegiem naczyń, budową kostną, rozmieszczeniem tkanek miękkich, mimiką oraz proporcjami.

Dlatego nie istnieje jedna technika zabiegowa właściwa dla każdej osoby.

W procedurach iniekcyjnych szczególne znaczenie ma znajomość anatomii twarzy, przebiegu naczyń oraz potencjalnie niebezpiecznych obszarów.

Dotyczy to szczególnie zabiegów z użyciem wypełniaczy.

Niechirurgiczna korekta nosa – zabieg wymagający szczególnej ostrożności

Nie wszystkie okolice twarzy mają ten sam profil bezpieczeństwa.

Jedną z bardziej wymagających anatomicznie procedur jest korekta nosa kwasem hialuronowym.

Ze względu na przebieg naczyń w tej okolicy zabieg wiąże się z ryzykiem powikłań naczyniowych, dlatego wykonuję go wyłącznie w odpowiednio zakwalifikowanych przypadkach.

Nie każdą niedoskonałość nosa można i należy korygować wypełniaczem.

W części przypadków właściwym rozwiązaniem pozostaje chirurgiczna korekta nosa.

Kwas hialuronowy – popularny, ale nie pozbawiony ryzyka

Kwas hialuronowy jest jednym z najczęściej wykorzystywanych materiałów w medycynie estetycznej.

Stosowany prawidłowo może dawać bardzo dobre i naturalne efekty, ale nie oznacza to, że jest zabiegiem całkowicie pozbawionym ryzyka.

Po zabiegu mogą wystąpić między innymi:

obrzęk,
tkliwość,
zaczerwienienie,
siniaki,
przejściowa asymetria związana z obrzękiem.

Możliwe są również mniej typowe reakcje, takie jak:

przedłużający się obrzęk,
nierówności,
guzki,
reakcje zapalne,
infekcje,
późne reakcje na obecność materiału.

Do najpoważniejszych, choć rzadkich powikłań, należą zaburzenia ukrwienia tkanek związane z zamknięciem lub uciskiem naczynia.

Dlatego po zabiegu pacjent powinien wiedzieć, które objawy są częścią prawidłowego gojenia, a które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Modelowanie ust również wymaga rozsądku

Usta są jednym z najczęściej modelowanych obszarów twarzy.

Jednocześnie są miejscem, w którym szczególnie łatwo przekroczyć granicę pomiędzy subtelną korektą a nadmiernym wypełnieniem.

Dlatego przed zabiegiem oceniam nie tylko same usta, ale również:

ich proporcje względem twarzy,
relację wargi górnej do dolnej,
projekcję,
długość wargi białej,
ustawienie brody i nosa,
mimikę,
wcześniejsze zabiegi.

Nie zawsze dokładanie kolejnej objętości jest dobrym rozwiązaniem.

Czasem przed kolejnym modelowaniem należy najpierw ocenić materiał podany wcześniej.

Hialuronidaza – nie tylko „rozpuszczanie kwasu”

Hialuronidaza jest enzymem wykorzystywanym do rozkładania usieciowanego kwasu hialuronowego.

Może być stosowana w sytuacjach, w których konieczne jest usunięcie lub zmniejszenie ilości wcześniej podanego preparatu.

W szczególnych sytuacjach może być również elementem postępowania w przypadku powikłania po wypełniaczu.

Decyzja o jej zastosowaniu powinna zawsze wynikać z konkretnego wskazania.

[HIALURONIDAZA – KIEDY JEST POTRZEBNA? →]

Późne reakcje po wypełniaczach

Nie każde powikłanie pojawia się bezpośrednio po zabiegu.

Reakcje związane z obecnością wypełniacza mogą wystąpić również po wielu tygodniach lub miesiącach od jego podania.

Pacjent może zauważyć między innymi:

nawracający obrzęk,
bolesność,
zaczerwienienie,
stwardnienie,
pojawienie się guzków.

Takich objawów nie powinno się ignorować ani leczyć wyłącznie „na oko”.

Wymagają zebrania dokładnego wywiadu, oceny wcześniejszych zabiegów oraz ustalenia możliwej przyczyny.

Biofilm i późne powikłania zapalne

Jednym z tematów szczególnie interesujących mnie zawodowo są późne powikłania po zabiegach z użyciem kwasu hialuronowego.

W literaturze medycznej opisywane są między innymi reakcje zapalne związane z obecnością materiału oraz możliwość tworzenia się struktur bakteryjnych określanych jako biofilm.

Postępowanie w takich sytuacjach nie powinno polegać na przypadkowym wykonywaniu kolejnych zabiegów.

Najważniejsze jest:

prawidłowe rozpoznanie problemu,
zebranie informacji o wcześniejszych procedurach,
ocena kliniczna,
ustalenie najbardziej prawdopodobnej przyczyny,
dobór odpowiedniego postępowania.

[PÓŹNE POWIKŁANIA PO WYPEŁNIACZACH →]

Co jest normalne po zabiegu, a co powinno zaniepokoić?

To jedno z najważniejszych pytań, jakie pacjent powinien zadać przed zabiegiem.

Po wielu procedurach mogą pojawić się przejściowe:

obrzęk,
zaczerwienienie,
tkliwość,
siniaki,
niewielkie nierówności wynikające z obrzęku.

Ich nasilenie zależy od rodzaju procedury i indywidualnej reakcji organizmu.

Natomiast objawy o dużym nasileniu, szybko narastające, nietypowe dla danej procedury lub budzące niepokój powinny być skonsultowane.

W razie wątpliwości wolę, aby pacjent skontaktował się z gabinetem niepotrzebnie, niż zignorował objaw wymagający oceny.

Toksyna botulinowa – bezpieczeństwo zależy również od anatomii i dawki

Toksyna botulinowa jest stosowana w medycynie od wielu lat.

W zabiegach estetycznych niezwykle ważne jest prawidłowe dobranie:

dawki,
punktów podania,
głębokości iniekcji,
zakresu leczenia.

Nie chodzi o to, aby „wyłączyć” wszystkie mięśnie.

Nadmierne lub niewłaściwe osłabienie konkretnej grupy mięśni może zaburzyć naturalną równowagę mimiki.

Dlatego przed zabiegiem oceniam sposób pracy mięśni twarzy, a nie tylko obecność pojedynczej zmarszczki.

Technologie również wymagają kwalifikacji

Laser, radiofrekwencja mikroigłowa czy inne urządzenia wykorzystujące energię nie są zabiegami odpowiednimi dla każdego pacjenta.

Przed procedurą znaczenie mają między innymi:

fototyp skóry,
obecność aktywnego stanu zapalnego,
opalenizna,
skłonność do przebarwień,
aktualne leczenie,
rodzaj problemu, który chcemy leczyć,
planowany czas rekonwalescencji.

Zbyt agresywne leczenie nie zawsze daje lepszy efekt.

Czasem lepszym rozwiązaniem jest kilka łagodniejszych procedur niż jedna bardzo intensywna.

Bezpieczeństwo to również odpowiednie odstępy między zabiegami

Medycyna estetyczna nie powinna być wyścigiem.

Skóra i tkanki potrzebują czasu na:

wygojenie,
ustąpienie obrzęku,
przebudowę kolagenu,
ocenę rzeczywistego efektu.

Dlatego nie zawsze wykonuję kolejną procedurę natychmiast.

Czasem najlepszą decyzją jest poczekać kilka tygodni i dopiero później ocenić, czy kolejny zabieg w ogóle jest potrzebny.

Więcej nie zawsze znaczy lepiej

Jednym z problemów współczesnej medycyny estetycznej jest wykonywanie zbyt wielu procedur w krótkim czasie.

Każda kolejna ingerencja powinna mieć konkretne wskazanie.

Jeżeli efekt jest dobry, nie musimy go nieustannie „poprawiać”.

Jeżeli twarz ma prawidłowe proporcje, nie musimy dodawać kolejnej objętości tylko dlatego, że istnieje techniczna możliwość wykonania następnego zabiegu.

Bezpieczeństwo to również umiar.

Co powinnaś powiedzieć lekarzowi przed zabiegiem?

Przed zabiegiem warto poinformować o:

wszystkich aktualnie przyjmowanych lekach i suplementach,
chorobach przewlekłych,
alergiach,
wcześniejszych reakcjach na zabiegi,
niedawnych infekcjach,
aktywnych zmianach skórnych,
wcześniejszych zabiegach medycyny estetycznej,
wypełniaczach znajdujących się w danej okolicy,
wcześniejszym podaniu hialuronidazy,
planowanych zabiegach medycznych lub stomatologicznych, jeśli mogą mieć znaczenie dla konkretnej procedury.

Nie warto pomijać informacji tylko dlatego, że wydają się nieistotne.

Czasem właśnie drobny szczegół może wpłynąć na decyzję o wykonaniu zabiegu.

Bezpieczeństwo po zabiegu

Moja odpowiedzialność za zabieg nie kończy się w chwili, kiedy pacjent wychodzi z gabinetu.

Dlatego po procedurze pacjent otrzymuje informacje dotyczące:

prawidłowego przebiegu gojenia,
zaleceń pozabiegowych,
objawów, które mogą wystąpić,
sytuacji wymagających kontaktu z gabinetem.

Jeżeli po zabiegu pojawia się coś, co budzi niepokój, warto skontaktować się z gabinetem zamiast samodzielnie szukać diagnozy w internecie lub mediach społecznościowych.

Nie obiecuję, że powikłania nigdy się nie zdarzają

Każda procedura medyczna wiąże się z pewnym ryzykiem.

Nie istnieje lekarz ani metoda, które mogą zagwarantować, że powikłanie nigdy nie wystąpi.

Można natomiast zrobić bardzo dużo, aby ryzyko ograniczyć:

dobrze kwalifikować, znać anatomię, stosować odpowiednią technikę, zachować aseptykę, rozsądnie dobierać zakres zabiegu i umieć szybko rozpoznać nieprawidłową reakcję.

Dla mnie właśnie to oznacza odpowiedzialne wykonywanie medycyny estetycznej.

Powikłanie nie zawsze oznacza błąd

To bardzo ważne rozróżnienie.

Powikłanie może wystąpić również po prawidłowo przeprowadzonej procedurze.

Kluczowe jest to, aby je odpowiednio wcześnie rozpoznać i wdrożyć właściwe postępowanie.

Dlatego pacjent powinien wiedzieć, gdzie może zgłosić się w razie problemu i jakie objawy wymagają kontroli.

Jeśli miałaś zabieg w innym gabinecie

Zdarza się, że pacjenci zgłaszają się do mnie z problemem po zabiegu wykonanym w innym miejscu.

W takiej sytuacji najważniejsza nie jest ocena osoby, która wykonała procedurę.

Najważniejszy jest pacjent.

Podczas konsultacji staram się ustalić:

kiedy wykonano zabieg,
jaki preparat został zastosowany,
w jakiej ilości,
w jakim obszarze,
kiedy pojawiły się objawy,
jak zmieniały się w czasie,
czy wcześniej wdrożono jakieś leczenie.

Im więcej informacji uda się zebrać, tym łatwiej ocenić sytuację i zaplanować dalsze postępowanie.

Kiedy zgłosić się na konsultację dotyczącą powikłania?

Warto skonsultować się, jeżeli po wcześniejszym zabiegu pojawia się między innymi:

utrzymujący lub nawracający obrzęk,
bolesność,
guzki lub stwardnienia,
zaczerwienienie,
asymetria, która nie ustępuje po okresie gojenia,
niepokojąca zmiana wyglądu skóry,
reakcja pojawiająca się wiele tygodni lub miesięcy po zabiegu.

W przypadku objawów gwałtownych lub szybko narastających nie należy czekać na planową kontrolę.

Bezpieczna medycyna estetyczna nie polega na robieniu wszystkiego

Czasem najlepszym efektem konsultacji jest wykonanie zabiegu.

Czasem zmiana planu.

Czasem odroczenie procedury.

A czasem decyzja, że zabieg nie jest potrzebny.

Rolą lekarza nie jest wykonanie zabiegu za wszelką cenę. Rolą lekarza jest przede wszystkim właściwa kwalifikacja pacjenta.

Jeżeli zależy Ci na świadomym podejściu do medycyny estetycznej, możesz umówić konsultację.

lek. dent. Katarzyna Wawro-Frączek
Medycyna estetyczna
Jasło

Napisz do mnie

Jesteśmy w kontakcie

Kontakt

Wypełnij formularz i wyślij do nas wiadomość.
W najkrótszym możliwym czasie,
skontaktuje się z Tobą aby omówić szczegóły.